تبلیغات
منتظران

منتظران
کی می شود مهدی بیاید
قالب وبلاگ
زندگینامه
حضرت علامه ذوالفنون ابوالحسن شعرانی 
رحمه الله

 در تذكرة الاولیای عطار نیشابوری، در حكایتی لطیف و ظریف چنین آمده: "آن هنگام كه یوسف صدیق را در بازار برده‏ فروشان به مزایده گذارده بودند و بهای او به ده برابر وزنش طلا رسیده بود، پیرزنی با چند بسته و ریسمانی كه رشته بود به‏ میان جمع آمد و فریاد زد كه "ای دلاّل كنعانی فروش" این ده بسته ریسمان را از من بستان و یوسف را به من ده! مرد فروشنده خندید و گفت: ای زن این درّ یتیم در خور تو نیســت. صد گنج بهای این جوان است تو با ده كلاف ریسمان چه انتظار داری؟ در جواب او:
www.tajalliemalakut.com
پیر زن گفتا كه دانستم یقین *** كاین پسر را كس نه بفروشد بدین 
لیك اینم بس كه چه دشمن چه دوست *** گوید این زن از خریداران اوستغرض اینكه من نیز چون آن زن با اندك سواد خویش سعی در سخن راندن از بزرگمردی كردم كه اسوه فقه و فقاهت، دین و دیانت و اسطوره اخلاق است. و این مهّم میسّر نیست با زبان الكن و قلم نارسای من؛ چرا كه به قول ملاّی روم:
در نیابد حال پخته هیچ خام  *** پس سخن كوتاه باید والسّلام!
حضرت علامه ذوالفنون، حكیم متأله حاج میرزا ابوالحسن شعرانی فرزند مرحوم حاج شیخ محمد و از نوادگان ملا فتح الله كاشانی صاحب تفسیر منهج الصادقین به سال 1320 هجری ـ قمری در شهر تهران دیده به جهان گشود و در بیت علم و فضیلت و تقوا رشد و نمو كرد. در كودكی و نوجوانی، قرآن، تجوید و ادبیات عرب را نزد پدر فراگرفت و كتب رایج در رشته‏های مختلف را در محضر علمای قم و تهران بخصوص مدرّسان مدرسه فخریه(مروی) فراگرفت.
ایشان در تهران ضمن اقامه نماز جماعت در مسجد ملاابوالحسن (جدّ ایشان) به بیان معارف اسلامی برای مردم پرداخته و عمر خود را به مطالعه، تحقیق، تألیف و تدریس گذراند و در حدود سی‏سال حوزه درس داشت.
مرحوم علامه شعرانی نمونه پایداری در كسب علم و جامعیت در علوم مختلف و تعلیم آن به دیگران بود. وسعت و عمق علمی‏شان از دروسی كه در طی سالیان متمادی تدریس می‏كردند، بخوبی واضح است؛ چنانچه هیأت فلاماریون را از فرانسه به فارسی ترجمه كردند و برای جمعی درس گفتند. مرحوم سید حسن مدرس « رحمه ‏الله » دستور دادند كه ایشان در مدرسه عالی سپهسالار ریاضی تدریس كنند.
نكته قابل توجه این است كه درس استاد منحصر به خواص و شاگردان نبود؛ بلكه در جلسات متعددی به بیان اصول و احكام و اخلاق دینی و رفع شبهات می‏ پرداختند. در مورد روش تدریس و بیان استاد چنین آمده: آیت الله شعرانی مطالب عالی علمی را تنزل می‏دادند تا همگان بتوانند از مواهب دانش كه خدا نصیب ایشان كرده بهره‏ مند گردند و شاگردان آن عالم عالیقدر با مثالهایی كه به خود استاد اختصاص داشت، مطالب علمی را بخوبی درك می‏كردند.

دیگر ویژگی‏های علمی و اخلاقی علامه شعرانی!
شاگردان فاضل استاد خاطرات بسیاری حاكی از صفای درونی و سادگی و خوش خلقی و پایداری در تعلیم و تعلّم و بی‏پیرایگی ایشان در عین فراست و دقت نقل می‏كنند. اما آنچه معرف پارسایی و تواضع و صفا و اخلاص علامه شعرانی به اهل بیت می‏باشد، مقدمه ایشان بر ترجمه كتاب "نفس المهموم" است كه به نقل آن می‏پردازیم: "اما بعد چنین گوید این بنده فانی ابوالحسن بن محمدبن غلامحسین بن ابی الحسن المدعو بالشعرانی كه چون عهد شباب به تحصیل علوم و حفظ اصطلاحات و رسوم بگذشت و اقتدائا به اسلافی الصالحین من عهد صاحب منهج الصادقین از هر علمی بهره گرفتم و از هر خرمنی خوشه برداشتم، گاهی به مطالعه كتب ادب از عجم و عرب و زمانی به دراست اشارات و اسفار و زمانی به تتبع تفاسیر و اخبار، وقتی به تفسیر و تحشیه كتب فقه و اصول و گاهی به تعمق در مسائل ریاضی و معقول تا آن عهد به سر آمد.
لقد طفت فی تلك المعاهد كلّها
و سرحت طرفی بین تلك المعالم 
سالیان دراز، شب بیدار و روز در تكرار همیشه ملازم دفاتر و كراریس و پیوسته مرافق اقلام و قراطیس، ناگهان سروش غیب در گوش، این ندا داد كه علم برای معرفت است و معرفت بذر عمل وطاعت‏و طاعت‏بی‏اخلاص‏نشود و این همه میسر نگردد مگر به توفیق خدا و توسل به اولیا؛ مشغولی تا چند؟!
علم چندانكه بیشتر خوانی 
چون عمل در تو نیست نادانی 
شتاب باید كرد و معاد را زادی فراهم ساخت! زود بر چتر كه آفتاب برآمد و كاروان رفت؛ تا یقینی باقی است و نیرو تمام از دست نشده، توسلی جوی و خدمتی كن... ."
شاخصهای علمی علامه شعرانی
مرحوم علامه شعرانی در ابعاد مختلف دین دارای آثار گسترده و قابل توجهی بودند و ما در اینجا تیمنا به‏ذكر پاره‏ای از این آثار می‏پردازیم.
با استناد به بخش تعلیقات علامه شعرانی بر شرح اصول كافی كه اثر ملا صالح مازندرانی است ، شاخصهای علمی كه ذیلاً شرح آن می‏آید، در زمینه مبادی روش‏های كلامی و دین‏شناسی از شیوه كلی تعلیقات و نحوه برداشت‏های ایشان انتزاع شده و گاه نیز خود به آنها تصریح نموده‏اند. و در سایر رشته‏ها نیز نیاز به فحص و تحقیق جداگانه برای بیان شاخصه‏های علمی ایشان است.
1ـ وسعت گستردگی معلومات :
امتیاز برجسته مرحوم شعرانی این است كه ایشان از معدود افراد جامع بین معقول و منقول در قرن اخیر و حتی صاحب نظر در علومی چون نجوم، ریاضی و طب بوده‏اند. این جامعیت و وسعت معلومات برای اسلام‏شناسی امتیازی مهم محسوب می‏شود. به عنوان نمونه می‏توان به شرح اصول كافی ، جلد سوم، صفحات 69ـ76 رجوع شود كه ایشان از یك حدیث سه سطری حدود شش برهان بر اثبات وجود حق تعالی استنتاج نموده و نیز در صفحات 369 تا 383 شرح حدیث اول از باب حدوث الاسماء كه كیفیت ظهور اسماء الهی را تبیین نموده‏اند.
2ـ دقت و تعمّق:
مرحوم علامه شعرانی را می‏توان در دقت و تعمق در مسائل علمی و آیات قرآن و روایات اهل بیت جزء معدود افرادی دانست كه با وجود سعه علمی و گستردگی اطلاعات به هنگام تحلیل و استنتاج لوازم از ملزومات توانایی و ابداع خاصی برخوردارند.
3ـ روحیه نقادی:
روحیه حق‏طلبی مرحوم شعرانی كه جز با بررسی و نقادی منصفانه آرا حاصل نمی‏شد، ایشان را به نكاتی دقیق و راهگشا در زمینه‏های علوم عقلی و نقلی و نیز فهم آیات و روایات رهنمون می‏گشت و احترام بسیار ایشان به علما، هیچ‏گاه مانع از نقادی آثار و آرای آنان نمی‏شد؛ چرا كه ادامه حیات علم را در تحرّی حقیقت و تمییز صحیح از سقیم می‏دیدند.
4ـ شرح صدر و تقوای علمی:
مرحوم شعرانی واجد خصلت انصاف و تقوای علمی بود. اولین سعی او در فهم هرچه بهتر نظریات دیگران و استدلالهای آنان بود و آنگاه به تجزیه و تحلیل منطقی به دور از هرگونه تعصب خام و جهت‏گیری و رأی استدلالی می‏پرداخت و گاه در طرح دقیق ادله مخالفان، از خود آنها فراتر می‏رفت و ابتدا ادله را استحكام می‏بخشید، سپس به بررسی و نقد و قبول یا رد آنها می‏پرداخت.
ایشان در مقام تحقیق در عقاید یك دین یا نحله خاص تنها به مسموعات و منقولات درجه دوم اكتفا نمی‏نمود و خود به منابع دست اول رجوع می‏كرد و با تسلطی كه بر چند زبان زنده دنیا داشتند حتی الامكان منابع اصلی را مورد مطالعه و بررسی قرار می‏دادند. ایشان در مذمت به كار بردن حربه تكفیر در شرح اصول كافی چنین می‏فرمایند: "تكفیر توسط اهل ظاهر مصیبتی است كه مسلمانها در اكثر زمانها به جهت اغوای شیطان به آن مبتلا بوده‏اند تا اینكه چهره دین را نزد ملحدان مشوه ساخته و علما را از تجهیز و مهارت در دفع شبهات منكرین بازداشته تا نتوانند مبادی عقاید را محكم نمایند."
5ـ روشن بینی و قدرت درك مفاهیم و موضوعات جدید:
كنجكاوی فطری علامه شعرانی و دید روشن ایشان در درك و فهم علوم بشری علاوه بر علوم دینی همراه با آشنایی به چندین زبان زنده دنیا دیدگاه و نظرگاه جدیدی را در بینش ایشان به وجود آورده بود بطوری كه در بیان مفاهیم اسلامی گاه از نتایج علوم روز و نظریات علمی استفاده می‏نمودند و گاهی نیز برای توضیح آیه یا روایتی و یا جهت تبیین فلسفه احكام فردی یا اجتماعی اسلام از تحلیلهای تاریخی جامعه‏شناسی یا روان‏شناسی یا اقتصادی استفاده می‏كردند. البته دقت و وسواس علمی را برای پرهیز از تفسیر به رأی رعایت می‏فرمودند.
به نقل از شاگردانشان از محسّنات ایشان این بود كه به فكر و آرای قدما در مسائل فقهی خیلی عنایت داشتند. و عجیب در ولایت متصلّب بودند و در ابتدای كتاب نفس المهموم مرحوم حاج شیخ عباس قمی« رحمه‏الله »كه ترجمه فرمودند با فرمایشاتی خواندنی و بیاناتی شیرین به پیشگاه اهل بیت ولایت اظهار علاقه، تضرّع و تأدّب نموده‏اند. به درس و بحث و مطالعه و تحقیق نیز عشق بسیار داشتند و اصلاً سر تا پا عشق بودند. شاگردان ایشان نقل می‏كنند: "چه بسیار برای ما پیش می‏آمد كه نماز صبح را در مدرسه مروی می‏خواندیم؛ بین الطلوعین ایشان در منزلشان كفایه می‏فرمود، كفایه كه تمام می‏شد بعضیها می‏نشستند، بعضیها می‏رفتند. آقایانی برای درس مكاسب ایشان می‏آمدند. یك نفسی تازه می‏كرد، برای درس مكاسب می‏آمد، درس مكاسب گفته می‏شد، مكاسبیها می‏رفتند بعد ایشان اسفار می‏فرمود یا شفا یا اشارات و درس‏های فلسفی می‏گفتند.


منبع



طبقه بندی: معرفی بزرگان،
[ سه شنبه 26 اردیبهشت 1391 ] [ 08:55 ب.ظ ] [ علی بدری ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

این وبلاگ جهت شناخت امام زمان(عج)می باشد امید است عزیزان نهایت استفاده را ببرند باصلواتی بر محمد وآل محمد
نویسندگان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

بک لینک